logotype

Η περιστροφή του κάτω βραχίονα

Μία από τις σπουδαιότερες κινήσεις για την κατάκτηση της τελειότερης τεχνικής είναι περιστροφή του κάτω βραχίονα. Ουσιαστικά πρόκειται για τη λεγόμενη τεχνική του τρέμολο, καθώς κατά τον παραδοσιακό τρόπο εφαρμοζόταν μόνο για τα αντίστοιχα περάσματα. Ως περιστροφή του κάτω βραχίονα ορίζουμε την κίνηση αυτού αριστερά-δεξιά ως ένα σώμα με την παλάμη και τα δάχτυλα.

Η κίνηση αυτή γίνεται πάντοτε από την άρθρωση του αγκώνα, ο οποίος δεν σηκώνεται και παραμένει στη θέση του. Η μόνη περίπτωση που σηκώνεται λίγο είναι όταν υπάρχει μεγάλη περιστροφή προς τα μέσα και καταλήγει στον αντίχειρα. Η περιστροφή μπορεί να είναι αρκετά μεγάλη και εμφανής έως ελάχιστη και αόρατη. Κάτω βραχίονας, παλάμη και δάχτυλα κινούνται πάντα προς την ίδια κατεύθυνση ως ενιαίο σώμα με απόλυτο σταθεροποιημένο καρπό.

Τα δάχτυλα έχουν την τάση να εκταθούν και να συμπαρασύρουν την παλάμη στην αντίθετη της περιστροφής κατεύθυνση ώστε να είναι έτοιμα να παίξουν την επόμενη νότα. Μεγαλύτερη τέτοια τάση υπάρχει: α) όταν η απόσταση προς την επόμενη νότα είναι έστω και οριακά μεγαλύτερη από αυτήν που μπορούν να καλύψουν χωρίς την περιστροφή και β) όταν παίζουμε μεγάλα περάσματα σπασμένων συγχορδιών προς μία κατεύθυνση, οπότε το χέρι ρέπει προς την κατεύθυνση του περάσματος. Αυτή η αντίθετη κίνηση - ροπή του χεριού όμως καταστρέφει την περιστροφή και κατ' επέκταση την τεχνική. Πρέπει να τελειώσουμε με τη μία νότα κάνοντας όλες τις απαραίτητες κινήσεις και μετά να κάνουμε τις ανάλογες διαφορετικές κινήσεις να πάμε στην επόμενη. Πρέπει να εμπιστευτούμε την περιστροφή, γιατί εφόσον γίνει σωστά σε συνδυασμό με μία πλάγια κίνηση του βραχίονα θα μας πάει με βεβαιότητα εκεί που θέλουμε.

Συμπέρασμα όταν παίζουμε π.χ. ένα τρέμολο ντο στην πρώτη οκτάβα και μι στη δεύτερη παίζουμε το ντο δίνουμε κλίση στην παλάμη που είναι μαζεμένη και το 5ο δάχτυλο ίπταται κάπου πάνω από το σολ ή όσο φτάνουμε αρκεί το χέρι να μην είναι σφιγμένο και εκκινούμε την περιστροφή προς το μι. Κυριολεκτικά ούτε θα καταλάβουμε πως θα φτάσουμε σε αυτό. Αν τώρα παίζουμε την ντο και με το που την ακουμπάμε ο νους μας είναι στο μι υπερεκτείνοντας το 5ο δάκτυλο ενώ το χέρι πάει προς τα αριστερά με το που θα φτάσουμε το μι πρώτον θα το "μασήσουμε" καθώς δεν θα έχουμε κάνει τη σωστή κίνηση και παράλληλα το χέρι μας θα είναι σφιγμένο λόγω της υπερέκτασης. Η καταστροφή βέβαια θα έρθει όταν θα πρέπει να ξαναπάμε στην ντο, καθώς ο βραχίονας δε θα μπορεί να κάνει τη αυτή δεύτερη περιστροφή πίσω, γιατί δεν θα έχει την κατάλληλη θέση γι αυτό, αλλά και γιατί το χέρι θα εξακολουθεί να είναι σε υπερέκταση αυτήν τη φορά από τη μεριά του αντίχειρα. Στα μικρά χέρια τα παραπάνω εφαρμόζονται ακόμη και για την απόσταση της οκτάβας, η οποία απαντάται σαν τρέμολο άπειρες φορές στη φιλολογία.

Επιπλέον, το δάχτυλο από το οποίο παίζει την πρώτη νότα με την τεχνική της περιστροφής παραμένει συνέχεια πάνω στο πλήκτρο και δεν πρέπει να σηκώνεται από μόνο του (δηλαδή από τους εκτείνοντες μύες) ή μαζί με τον κάτω βραχίονα καθόλου παρά μόνο αφού έχει ήδη ξεκινήσει η της περιστροφής του χεριού προς το επόμενο πλήκτρο. Το σήκωμα αυτό μπορεί να είναι ελάχιστο, αν παίζουμε κοντινές νότες, αλλά αρκετά μεγαλύτερο όταν μεγαλώνουν οι αποστάσεις. Το βάρος σε κάθε περίπτωση πάει από το ένα δάχτυλο στο άλλο ομοιόμορφα. Σημειώνεται ότι στην περιστροφή υπάρχει πάντα ως προπαρασκευαστική κίνηση ένα στρίψιμο από την πλευρά προς την οποία θα κινηθεί το χέρι μετά την πρώτη νότα προς την πρώτη νότα. Δηλαδή ποτέ δεν ξεκινάμε με το δάχτυλο που θα παίξει τον πρώτη νότα κολλημένο πάνω στο πλήκτρο. Πρέπει λοιπόν να πάρουμε φόρα για να κινήσουμε το "εκκρεμές" της περιστροφής. Όσο μεγαλύτερη η απόσταση που θέλουμε να καλύψουμε τόσο μεγαλύτερη η προπαρασκευαστική κίνηση.

Αφού χτυπήσουμε το πλήκτρο που αντιστοιχεί στην πρώτη νότα, το χέρι είναι ήδη έτοιμο να κινηθεί προς την αντίθετη χωρίς να απαιτείται άλλη προετοιμασία και το ίδιο ακριβώς συμβαίνει με τις επόμενες νότες. Σε ήσυχο παίξιμο οι παραπάνω κινήσεις είναι πολύ μικρές. Για μεγαλύτερο ήχο παράλληλα με το βάρος αυξάνουμε και το μέγεθος της περιστροφής, καθώς θέλουμε να αυξήσουμε το ύψος από το οποίο κατεβάζουμε το δάχτυλο. Τα δάχτυλα που δε συμμετέχουν στην περιστροφή αιωρούνται πάνω από τα πλήκτρα χωρίς να στηρίζονται έστω και ελάχιστα σε αυτά, γιατί διαταράσσουν την διαδρομή του βάρους.

Η κίνηση της περιστροφής είναι εξ ίσου γρήγορη με την κίνηση του δακτύλων παρουσιάζοντας το βασικό πλεονέκτημα της σχεδόν μηδενικής καταπόνησης του μηχανισμού παιξίματος όσο γρήγορα και να γίνεται και για όση διάρκεια και να γίνεται γίνεται. Η αιτία γι' αυτό είναι ότι η περιστροφή γίνεται με την χρησιμοποίηση πανίσχυρων μυών. Η κίνηση αυτή βοηθάει απίστευτα τόσο στο σήκωμα των δακτύλων, καθώς αποφεύγουμε τη χρήση των εκτεινόντων μυών όσο και στην κάθοδο προς το πλήκτρο, καθώς αφενός αποφεύγουμε τη χρήση των καμπτήρων αφετέρου ελέγχουμε απόλυτα το βάρος του βραχίονα που πέφτει στο πλήκτρο μέσω του κρούοντος δακτύλου. Είναι προφανές ότι θα πρέπει να χρησιμοποιείται παντού όπου υπάρχει η σχετική δυνατότητα.

Τέτοια δυνατότητα υπάρχει κάθε φορά που ένα πέρασμα ξεκινά ή αλλάζει κατεύθυνση (δεξιά-αριστερά). Κλασική περίπτωση που συνεχώς πάμε αριστερά-δεξιά είναι το τρέμολο και η τρίλια. Περαιτέρω όταν παίζουμε τον αντίχειρα ανεξαρτήτως του ποια είναι η επόμενη νότα, η παλάμη θα έχει πάντοτε μία κλίση (έστω και ελάχιστη) προς τα μέσα είτε η επόμενη νότα είναι δεξιά είτε αριστερά στο πληκτρολόγιο. Με το παίξιμο της επόμενης νότας ολοκληρώνεται η περιστροφή. Αντίστροφα όταν παίζουμε το 5ο δάχτυλο και πάλι ανεξάρτητα από το ποια νότα έπεται, η παλάμη θα έχει πάντοτε μία κλίση (έστω και ελάχιστη) προς τα έξω είτε η επόμενη νότα είναι δεξιά είτε (συνηθέστερα) αριστερά στο πληκτρολόγιο. Μόνη εξαίρεση είναι όταν παίζουμε 1-1 ή 5-5. Επίσης δυνατότητα χρήσης της περιστροφής υπάρχει, όταν το τέμπο ή οι χρονικές αξίες μας δίνουν χρόνο να γίνει προπαρασκευαστική κίνηση για να παίξει το επόμενο πλήκτρο με περιστροφική κίνηση από όποιο δάκτυλο και προς όποιο δάκτυλο παίζουμε. Μεγάλη διευκόλυνση παρέχεται έτσι ιδιαίτερα προς το 4ο δάχτυλο για τους λόγους που έχουν ήδη αναφερθεί (πρβλ. δυσκολία σηκώματος και αδυναμία κρούσης).